به نام ايزد دانا

          با عرض سلام و احترام خدمت همكاران عزيز

        نوشته اي كه پيش رو داريد تلاشي اندك در جهت وحدت نظر و يكسان نمودن پاسخ خودآزمايي هاي كتاب ادبيات  فارسي    

سـوم متوسطه بر اساس چاپ 1387 است بي شك باتو جه به گستردگـــي مطالب و دانش اندك نويسنده ، اين نوشته  داراي نقايصي آشكار است ، اميد است با نظرات اصلاحي و تكميلي همكاران محترم گروه ادبيات فارسي ، نقايص آن اصلاح گردد. از همكارا ن عزيز خواشمند است نظرات صائب خود را ،جهت رفع كاستي ها  از طريق سامانه هاي زير به اطلاع اينجانب برسانند . در ضمن فايل نوشته با نرم افزار  Word برروي وبلاگ اينجانب قابل دسترسي است ./

                                                                                                                                                   با سپاس

                                                                                                           حسين نظريان

SIASAT1350@ yahoo . com     : پست الكترونيك

http://nagvayegharib.blogfa.com   :وبلاگ

   :تلفن

خود آزمايي درس اول صفحه ي 6

1-كوتاهي در شكر گزاري و عبادت خداوند

2-الف)بخشندگي ( خوان نعمت بي دريغش همه جا كشيده...)     ب)رحمت ( باران رحمت بي حسابش …) ج) عيب پوشي ( پرده ي ناموس بندگان …)  د) روزي رساني ( وظيفه ي روزي به…)      ه) بخشايندگي و آمرزش (هر گه كه يكي از بندگان…)

3- ابر و بادو مه خورشيد و فلك …        /       همه از بهر تو سرگشته و فرمان بردار   …

4- ضمير «م» در جمله ي « بوي گلم چنان مست كرد.»  : (مستم كرد )بوي گل من را چنان مست كرد ./ ضمير «ش» در جمله ي «بازش بخواند»  : ( باز بخواندش ) باز او را به تضرع و زاري بخواند.

5- الف) مه طاسك گردن سمندت .( ماه  مانند طاس گردن اسب توست)      ب) شب طره ي پرچم سياهت.( شب مانند طره ي

پرچم سياه توست)   ج) افلاك حريم بارگاهت . ( افلاك مانند حريم بارگاه تو هستند .) و ...

6- نثر مسجع و فني زيرا در آن انواع سجع ها ، تشبيهات ، استعاره ها  ، مترادفات و توصيفات شاعرانه  به صورت طبيعي و با رعايت اعتدال به كار رفته است.

7-  تركيب بند شعري است چند بخشي كه هر بخش ، از نظر قافيه و درون مايه مانند قصيده يا غزل است .اين بخش ها را بيت مصرّع متفاوت و نامكرري  به هم  مي پيوندد   .درون مايه ي تركيب بند ها مضاميني از قبيل رثا ، مدح ،عشق و.. . است .جمال الدين اصفهاني ، وحشي بافقي و محتشم كاشاني از مشهورترين سرايندگان اين قالب شعري هستند .

قسمتي از بند دوم تركيب بند جمال الدين عبدالرزاق اصفهاني :

اي آرزوي قَـــدَر لقايت              وي قبله ي آسمان سرايت

در عالم نطق ، هيچ ناطق               نا گفتــه سزاي تو ثنايت

هم تابش اختران ز رويت               هم جنبش آسمان برايت

بر ديده ي آسمان قدم نه              تا سرمه كشد ز خاك پايت

اي كرده به زير پاي كونين            بگذشته ز حَدِّ قاب قوسين          ( بيتِ تركيب )

درس دوم صفحه ي 13

1-اندوه و تاسف از اوضاع پيش آمده  و اندرز گويي 

2- رستم پيشنهاد مي كند كه خودشان استراحت كنند و سپاهيان  زابلي را به ميدان  بياورد تا با هم بجنگند و اسفنديار كه خواهان جنگ و خون ريزي است با ديدن صحنه هاي جنگ و خونريزي به آرزوي خود برسد .

3- الف) كنايه در مصراع دوم بيت سوم( همه دل پر از باد و لب ..... ).     ب)تشبيه در بيت سيزدهم ( به سان پلنگي كه بر .....)

ج) تضاد واستعاره در بيت پانزدهم( چو نزديك گشتند پير و جوان )    د) مبالغه در بيت شانزدهم(خروش آمد از باره ي ...... )

4-  اصرار و كوشش

5- هنگام تولد ،  زال سپيد مو بود . پدرش سام او را مايه ي شرمندگي خاندان خود دانست و دستور داد  تا او را رها كنند سيمرغ زال را يافت و پروراند تا بزرگ شد .عاقبت  سيمرغ تعدادي از پرهاي خود را به زال مي دهد و  به خانواده برمي گردد  ....

6- الف ) زمينه ي داستاني دارد .يعني رزم رستم و اسفنديار به صورت يك داستان بازگو مي شود ب) جنبه ي قهرماني دارد يعني شخصيتي مانند رستم كه قهرمان شاهنامه است علاوه بر دلاوري و جنگ آوري، انساني آزاده است كه  روحي لطيف وآرماني دارد.  ج)زمينه  خرق عادت : يعني حضور سيمرغ  و رويين تني اسفنديار كه بر خلاف توانايي هاي بشري است

د) زمينه ي ملي : يعني آن جا كه رستم با همه ي توانايي هايش به خاطر ميهن دوستي نمي خواهد با اسفنديار كه فرزند شاه ايران است،بجنگد . يا جايي كه رستم شكست خود را شكست سيستان مي داند .

درس سوم صفحه ي 21

1-صفحه ي 16 سطر 13 و14 ( حقاً رسم تازه اي است كه ملوك مدد كار ملك الموت باشند )همچنين صفحه ي 17 دو سطر آخر

(.... با حكم اعدام ديگر سرافرازمان مي فرماييد)و.....

2- شخصي متملق ، چاپلوس و  نوكر صفت حراف

3-الف) در سخنان كمال الملك لحني سنگين ، آرام و در عين حال كوبنده و منطقي با زبان ادبي  ب)در كلام  رضا شاه لحن خشن غير منطقي  با زبان  محاوره اي  ج) توضيحات نويسنده در متن، با زبان معيار

4- استبداد: صفحه ي 15 سطر 16 تا 18( بعيد از ما قدرتمداران هفت خطه ......)   صفحه ي 17 سطر 10 تا 15( .....حالا امر مي كنيم استاد يك بله قربان شيرين بگه )

تملق درباريان : صفخه ي 16 سطر 20 تا 24 ( ....... آدم هاي بي ريخت و بد قواره اي مثل جان نثار اجازه ي شرف يابي به خواب همايوني ندارند.)

5- تابلوي خود را از روي بوم برمي دارد و بر زمين مي گذارد و فرش او را شاهكار مي نامد. اين كار، نشانه ي تواضعِ او در برابرِ هنرمندانِ شايسته ي گمنام و ارج نهادن به هنر و هنرمندي ديگران است.

درس چهارم صفحه ي 37

1-صفحه ي 28 سطر 11 تا پايان بند ( آفتاب از سوراخ پشت بام افتاده بود روي تير وسط طويله .......)

2- به علت: الف)  دوست داشتن  و دلبستگي بيش از حد او  به گاو        ب)  چون آن گاو، همه ي زندگي اش بود و نمي خواست باور كندكه آن را از دست داده است.

3- مسخ و  از خود بيگانگي كه موجب گريز از واقعيت مي شود/ جهل و فقر /نا اميدي و نا بساماني هاي اجتماعي / زندگي محنت بار روستاييان فقير.

4- در داستان نظامي عروضي بزرگ زاده اي را مي بينيم كه به علت بيماري ماليخوليا، خود را گاو مي پنداشت كه بوعلي سينا با ابتكار خود او را مداوا نمود ، اما در اين داستان شخصي را مي بينيم كه با از دست دادن همه ي سر مايه اش كه يك گاو است ، خود را گاو مي پندارد و در نهايت با مرگ او داستان به پايان مي رسد.

درس پنجم صفحه ي 45

1- گل دسته ها ايهام از : ( 1- مناره ها 2- بچه ها) فلك ايهام از : ( 1- آسمان 2- نوعي ابزار تنبيه )

2- لحن داستان كودكانه است . نويسنده از طريق گفتار هاي كودكانه فضا ي داستان را پيش برده وبه طرح موضوع اصلي پرداخته است .

3- بله. زيرا مواردي چون فلك، مناره ، پله ، مي توانندمفاهيم رشد ، كمال  و عروج را القا كنند و اين دو مي توانند نماد كساني باشند كه مي خواهند به رشد و تعالي برسند . و مدرسه مي تواند نماد جامعه باشد . از طرف ديگر نمايان گرِ مفاهيمي چون محروميت هاي اجتماعي يا محدوديت ها و قوانين سليقه اي نيز هست.

4- اصغر نماد افراد پر ادعا اما در عمل ناتوان و ترسو و متكي به ديگران . راويِ داستان، فردي كنجكاو و جستجوگر و بي باك است .

5- نويسنده بدون پرداختن به جزييات از اصل غافل گيري استفاده نموده و مستقيما وارد اصل ماجرا شده است . همچنين نويسنده با به كار گيري ايهامي لطيف در عنوان درس بر زيبايي داستان افزوده است.

درس ششم صفحه ي 53

1- وي مي گويد : من نيز فرزند اين پدرم و  تربيت شده و شاگرد او هستم و اگرفقط  يك بار هم او را مي ديدم در تمام عمر شاگرديش مي كردم  بنابر اين من هم ، اين هديه ها را  نمي پذيرم.

2- يقين نداشت كه آن مال ها حلال است و در  شبهه ناك بودن آن اموال شك داشت .

3- من بايد در قيامت براي آن هدايا پاسخگو باشم.

4-عزت نفس و  قناعت ، بلند همتي ، آ زادگي و شجاعت  ، حق گويي ، تربيت درست و…

5- الف)كو تاهي جملات  و كاربر افعال فراوان - صفحه ي  51سطر 23 (...... و ببردم و راه يافتم و برسانيدم و امير بخواند و گفت نيك آمد.)     ب) وجود لغات و تركيبات عربي و…. صفحه ي 52 سطر 12و13( وزر و وبال آن به چه كار آيد؟ )بونصر گفت: اي سبحان الله ، لله دركما

درس هفتم صفحه ي 57

1-به خاطر هنر نمايي بيهقي در گسترش مسايل   و پيوستگي مطالب آن.

2- چگونگي پوشش ، لباس ،  وضع ظاهر وهمچنين  طرز رفتار آنان.

3- الف ) محبو بيت حسنك كه باعث شده بود تا مردم دست به سنگ نبرند.  ب) بد ذاتي دشمنان او ج) استفاده ي دستگاه حكومت از ارازل  و  اوباش و مزدوران ،در موقعيت هاي مختلف ،براي بدنام كردن انسان هاي شايسته و مردمي.

4- پند و اندرز به خوانندگان و افزايش  نشاط و رغبت آنان براي خواندن مطالب ملال آور تاريخي.

درس هشتم صفحه ي 65

1- زيرا بازگو كننده ي مرگِ غم انگيز اسفنديار است.  در اين داستان با مرگ اسفنديار كه يكي از شاهزادگان ايراني و  از قهرمانان محبوب شاهنامه  است  فاجعه اي بزرگ رخ مي دهد است.

 نمونه : 1- داستان رزم رستم و سهراب 2- داستان سياوش

2- كيكاووس پادشاه ايران در مازندران اسير ديو سفيد بود و رستم براي نجات  او با  هفت خطر بزرگ روبرو مي شود . هفت خان رستم عبارتند از 1- پديدار گشتن شير و كشتن آن 2- غلبه بر تشنگي و رفع آن 3- كشتن اژدها 4- كشتن زن جادو گر 5- گرفتاري اولاد به دست رستم 6- جنگ با ارژنگ ديو 7- كشتن ديو سپيد.

3-  وجه اشتراك دو شخصيت : 1) هردو جوان و جوياي نام و كم تجربه اند  2 )هردو فريب خورده اند 3) هردو خواهان پي ريزي نظام نوين هستند ./ وجه اختلاف دو شخصيت از :    1) سهراب خواهانِ جنگ با رستم  نيست ولي اسفنديار جنگ طلب است 2) سهراب رستم را نمي شناسد اما اسفنديار او را مي شناسد . با توجه به اين ويژگي ها ، سهراب را شخصيتي پاك و حرف شنو و مهربان مي يابيم اما اسفنديار  چهره اي جنگ طلب ، حرف نشنو ،لجوج و مغرور  است كه آرزوي دست يابي بر تاج و تخت شاهي و جانشني پدر ، باعث شده است تا خَرد را با دل اندر مغاك كند.

4- رستم دلبسته ي آيين كهن است حال آنكه اسفنديار اين گونه نيست . رستم دوستدار آزادگي  و اسفنديار دوستدار به اسارت كشيدن رستم است.

 5- الف) رويين تن است . ب) شاهزاده است و وابسته به دستگاه حاكم  پ) جوان است ت) در جنگ هاي پيشين پيروز بوده است.

6- رستم شخصيتي است با پيشينه اي درخشان ،او شخصي آزاده است كه  اسارت را به هيچ قيمتي نمي تواند بپذيرد  و معتقد به آيين كهن است، او سرافرازي خود را سرافرازي ايران و شكست خود را شكست كشورش مي داند  اما  اسفنديار جواني است مغرور و رويين تن و معتقد به آيين نو ،كه  تاج و تخت پادشاهي را مي خواهد و به هر روش ممكن خواستار پادشاهي است  ولو با اسارت رستم يا هر شيوه ي ديگر.

درس نهم صفحه ي 78

1- صفحه ي 70 بند اول ( شب همه جا دامن گسترده بود ، دشت سينه ي وسيع و داغش را در برابر وزش نسيم ملايمي قرار داده بود .....................) صفحه ي 70بند دوم( گاه گاه شيهه ي چند اسب ِ بي شكيب ، سكوت دشت را در هم مي شكست ................)

2- خير ، اين شعر با آن كه  لحني حماسي دارد و به مبارزه دعوت مي كند زمينه ي  داستاني ندارد زيرا حماسه بايد دربستري از حوادث شكل گيرد  .همچنين ديگر  زمينه هاي حماسه وخرق عادت در آن چندان مشهود نيست . هرچند كه وجود بعضي زمينه هاي حماسه ، مانند  زمينه ي قهرماني و  ملي (امت اسلامي) را در آن نمي توان انكار كرد .

3- الف ) موسي= امام خميني ( ره) ب) فرعونيان و قبطيان = اسرائيلي ها و صهيونيست ها

4- چهره ي پير (حبيب بن مظاهر و جناده ) جوان( حضرت قاسم بن الحسن (ع)- عمروبن جناده)

5-در  بيت اول « خار و خاره » آرايه ي جناس   و در  بيت ششم ( وادي پر از فرعونيان و قبطيان .................. ) آرايه ي تلميح  به كار رفته است.

درس دهم صفحه ي 87

1-  داراي روحيه ي ايثار ،مقاوم ، شجاع ،شاداب، صميمي و مهربان

2- رفتاري مردانه همراه با شجاعت ، چهره اي مظلوم،  استوار و آرام  و  داراي  اعتماد به نفس

الف:  پاتك: ضد حمله براي پس گرفتن خاك و يا ضربه زدن پس از هجوم دشمن.

ب:  انهدام نيرو: عمليات براي از بين بردن امكانات نظامي و انساني دشمن

ج: عمل كردن: حمله كردن و  منفجر شدن ابزار انفجاري.

4- سر مشق گرفتن نيرو هاي مقاوم و استوار از يكديگر.

5- دو مرغ رها ، دو صف يا كريم

6- شاعر مي خواهد  رو شنيِ  نگاه جانباز  را برتر از آفتاب نشان دهد .

7- يك سبد به مفهوم انبوهي و فراواني است. در اينجا منظور شاعراز ميوه ي خورشيد ، نور و رو شنايي فراوان . نور معنويت ، بصيرت و آگاهي.

درس يازدهم صفحه ي 96

1- به علت  صفا و پاكي انسان به هنگام تولد، شاعر ولادت را  امري خدايي و مظهر پاكي و روشنايي مي داند.

2- عزت و شكوه جواني و كمال نعمت ها و شكوفايي  دورانِ جواني.

3- جواني ، انسان

درس دوازدهم صفحه ي 105

1- كسب درآمد بيشتر

2- زاويه ديد : سوم شخص (داناي كل)      درون مايه: آزمندي و حرص      اوج داستان : آتش گرفتن ققنوس  و همه ي حاضرا ن در پايان داستان

3- الف) ققنوس عطار: در هندوستان است.      ققنوس اين داستان :در عربستان است.

    ب) ققنوس عطار: آواز خوان است.           ققنوس اين داستان:  ساكت و خاموش است .

    پ) ققنوس عطار: مظهر انسان است.      ققنوس اين داستان: مظهر هويت ملت هاست.

    ت)ققنوس عطار: دست نيافتني است.     ققنوس اين داستان: دست يافتني و اسير قفس است.

اما هردو ققنوس ويژگي هاي مشتركي دارند از جمله: هردو مرگ يكسان دارند و هردو موجودي يگانه و تنها هستند. ديگر اينكه هردو پرنده موجودي عجيب و افسانه اي  هستند.

4- خدا به انسان مي گويد :/ شفايت مي دهم /از اين رو كه آسيبت مي رسانم / دوستت دارم/ از اين رو كه مكافاتت مي كنم.

5- آنهايي كه حقيقت را ناديده مي گيرند و قصد دارند آن را پنهان كنند.

درس سيزدهم صفحه ي 112

1- منظور ویس است. رامين.(اِخ) رام. رامتين. نام عاشق ويسه. (غياث اللغات) (آنندراج). نام عاشق ويس. (ناظم الاطباء). نام عاشق ويس است و قصهء ويس و رامين مشهور است. (برهان قاطع). همان رام) نقل از لغت نامه ي دهخدا                                      2- اميد رسيدن به محبوب ، زندگي بخش است و همچون آب بر آتش مي پاشد و موجب آرامش و تسكين جان عاشق مي شود .

3- زيرا در اين شعر از مفاهيمي چون : احساسات و عواطف ، عشق، وفا واميد كه از عناصر اصلي ادب غنايي است    سخن به ميان آمده است.

4- راز محرمانه و نهاني عاشق.

5- به دليل  راستگويي ، صفا و صداقت در پيام رساني.

6- با بيت اول شعر. الف) رديف و قافيه ي هر دو شعر يكسان است و از نظر مفهوم و درون مايه  غنايي و عاشقانه هستند. ب)  شعر حافظ روان تر و زيبا تر  و از نظر كاربرد  موسيقي و  آرايه هاي ادبي قوي تر است ج)  در هر دو بيت، مقصد مقدس و پيام  داراي اهميت است . از نظر اصالت مضمون اين موضوع ابتدا در شعر خاقاني مطرح شده و سپس حافظ آن را به شكلي ديگر بيان كرده است. د)  در بيت حافظ ابتدا خبر و سپس تاكيد آمده ولي در بيت خاقاني ابتدا تاكيد و سپس خبر آمده است . ه ) در بيت حافظ«صبا» به هدهد تشبيه شده است ودر بيت خاقاني اين گونه نيست.

درس چهاردهم صفحه ي 116

1- شناخت پروانه ي اول و دوم ؛ زيرا معرفت اولي در مرحله ي علم اليقين و دومي در مرحله ي عين اليقين قرار داشت در حالي كه سومي به مرحله ي حق اليقين رسيد و حقيقت حال محبوب را درك كرد.

2- شمع  يا  آتش شمع.

3- مضمون هر دو شعر يكي است ، از تمام داستان مفهوم دو بيت سعدي را در مي يابيم و آن اين است:آنان كه ادعا مي كنند به حقيقت رسيده اند ، هيچ خبري از حقيقت ندارند زيرا هركس به حقيقت برسد چنان در ذات دوست فاني مي شود كه اثري و خبري از او به ديگران نمي رسد .

4- بيت اول: هين سخن تازه بگو تا دو جهان…

5- خمش ايهام دارد : 1- خاموش - ساكت  2- تخلص مولوي

6- هيچ نشاط و كاميابي و موفقيتي بدون لطف و نظر خدا حاصل نمي شود.

درس پانزدهم  صفحه ي 125

1- كبوتر طوقدار : پيام نويسنده اين است كه اتحاد، يكدلي  و تعاون باعث موفقيت مي شود و در همراهي هركس وظيفه اي دارد ولي  وظيفه ي رهبرِگروه خطير تر از ديگران است  .از ماست كه بر ماست: : پيام شاعر اين است كه عامل همه ي تباهي ها و سقوط ، تكبر و غرور است و هرچه نصيب ما مي شود حاصل و نتيجه ي اعمال ماست.

2- كبوتران اضطرابي مي كردند و هر يك خود را مي كوشيد. ( مي كوشيد :  مي كوشيدند )

3- آنچه كه لازمه ي رهبري و بزرگي است بايد انجام دهم .( علاوه بر آن كه زير دستان بايد وظايف خود را در مقابل رهبرِ گروه انجام دهند ، رهبر هم بايد در مقابل زيردستان به خوبي وظيفه ي خود را  انجام دهد .)

4- چون لازمه ي رهبري و بزرگي اين است كه رهبر در مواقع خطر ابتدا به فكر ديگران باشد. مطوقه مي ترسيد اگر موش ابتدا بندهاي او را پاره كند ، هنگامِ بريدن بندهاي ديگر كبوتران،خسته شود و دوستانش در بند بمانند.

درس شانزدهم صفحه ي 132

1-زيرا  عقل موجودي استدلالي و منطقي است و هميشه در پي يافتن مجهولات و نادانسته هاست به همين دليل تكرار را نمي پسندداما احساس در پي تجديد خاطره ها و مرور گذشته هاست به همين خاطر احساس، تكرار را دوست دارد.

2-  طبيعت

3- زيرا:   الف) نويسنده نوروز را تجديد خاطره ي خويشاوندي انسان با طبيعت و  نياز ضروري جامعه و خوراك حياتي يك ملت مي داند. ب) نويسنده معتقد است كه  نوروز يك جشن تحميلي سياسي نيست بلكه يك جشن ملي و تجديد تاريخ و باز گشت به اصل است ج) نوروز فصل شكفتگي روح و جان است د)نوروز با اعتقادات ديني ما پيوند دارد .

4- صفحه ي 130 سطر 19 تا  آخر( در اين ميعادگاهي كه همه ي نسل هاي تاريخ و اساطير ملت ما حضور دارند ...................)

5- در بيت اول : (زاغ ، باغ و  راغ) ارايه ي جناس /  در بيت دوم :  عرصه و عرضه جناس  / بيت چهارم واج آرايي و…

6- تقليد كور كورانه و خودباختگيِ فرهنگي

درس هفدهم صفحه ي 139

1- كل ارض كربلاء و كل يوم عاشورا و كل شهر محرم .       «امام صادق(ع)»

2- مبارزه ي دايمي بين حق و باطل

3- تلميح / روح و نوح:  جناس / روح ايهام  دارد: 1- جان 2- جبرئيل / طوفان و نوح:  مراعات نظير/ اين كه بتوان با روح هم پيمان شد : استعاره ي مكنيه (تشخيص) / مردي به رنگ نوح در طوفان نشسته : تشبيه / واج آرايي : تكرار (ن) 8بار

4- پريدن پلك چشم « آمدن مهمان و وقوع يك اتفاق و رويداد »

5- مصراع دوم بيت چهارم( تويي كه درسفر عشق خط پاياني ) ومصراع اول بيت هفتم( كنار نام تو لنگر گرفت كشتي عشق) درهردو بيت پايان همه چيز را ظهور امام زمان معرفي مي كند.

6- مرجع هردو امام زمان(عج) است.

7- متناقض نما «پارادكس »در تركيب ( آرامشِ طوفاني)

8- قالب سپيد .  1- بي وزن است 2- قافيه ندارد 3- مصراع ها ي آن كوتاه و بلند مي شود 4- آهنگ و موسيقي دارد.

درس هجدهم ص 149( حذف شده است )

درس نوزدهم صفحه ي 154

1- بزرگي و  وسعت شخصيت / داراي صداي محزون و غم زده / داراي كلام روشن و بيدارگر /  نوراني بودن

2- سرچشمه ي كلام روشنِ امام از آيه هاي  قرآن است و تازگي و طراوت كلامش هميشگي است.

3- خود اتهامي« محاكمه ي دروني » شاعر غفلت هاو كوتاهي هاي خود را يك به يك بر شمرده است تا شايد راه روشني براي آيندگان ترسيم كند.

4- بشكن دل بي نواي مارا اي عشق       اين ساز شكسته اش خوش آهنگ تر است

5- زيرا دلِ شكسته، دردمند عشق است و خداوند دل هاي شكسته را دوست دارد . اشاره به حديث:«همانا خداوند نزد دلهاي شكسته است »

6- رباعي تقديمي آرايه ي جناس بين (هزار/ هزار)

درس بيستم ص 164(حذف شده است)

درس بيست و يكم صفحه ي 171

1- بهره از شيوه ي توصيف و داستان نويسي

2- اعتقادو باورقلبي نويسنده به پيامبرودين اسلام و قدرت قلم نويسنده واين كه مكه همه ي عظمت خودرامديون پيامبر است.

3- قديم : سيره ي ابن هشام / جديد : سيرت رسول الله از دكتر عباس زرياب خويي

4- دو بيت اول: پيامبر اسلام سواد خواندن ونوشتن نداشت به اراده ي خداوند آن چنان  از همه ي علوم سرشار گرديد كه آگاهان و دانشمندان جهان از او علم آموخته اند . بيت سوم:  از اين بيت بر مي آيد كه پيامبر اسلام با قلب  و درون پاك با خدا ارتباط داشت نه از طريق قراردادهاي مرسوم زندگي… صفحه ي 167 بند دوم صدايي از عالم بالا…

درس بيست و دوم صفحه ي 178

1- منظور  بي اعتباري و بي اهميتي رضا شاه است  كه قبل و بعد از حكومتش به رضا خان معروف بوده است .

2- ص 176 سطر17  (شاهين تيزبال افق ها بودم ، زنبور طفيلي شدم و به كنجي پناه بردم ...)

3- ماجراي مسافرت امير نصر ساماني  از  بخارا  و بازگشت او به همان شهر با   تا ثير شعر و چنگ رودكي درتوصيف بخارا و زيبايي هايش .   ( بوي جوي موليان آيد همي            يادِ يارِ مهربان آيد همي )

4- صفحه ي 172 سطر  8و 13 / رفتم تا قاضي شوم و درخت بيداد را از بيخ و بن بر اندازم. / از ترقي عدليه چشم پوشيدم و....

درس بست و سوم صفحه ي 185

1- پا و فرق تضاد/ پاي بر فرقِ فرقدان بيني كنايه از ارزش و مقام بسيار بالا يافتن/واج آرايي: تكرار (ر) 6بار و (ا) 5بار /اين  بيت اغرق نيز دارد.

2- جان گداختن به آتش عشق

3- صفحه ي 182 سه بيت آخر( تا به جايي رساندت كه يكي  ......)

4- براي درك حقايق الهي نيازي به ابزار مادي نيست چون حقايق، مانند آفتابِ روشن  ولي درك ما اندك وناقص است.                                         

5- بيت نوزدهم درس( شود آسان ز عشق كاري چند    .........)

6- صفحه ي 182 دو بيت آخر / صفحه ي 183پنج بيت آخر

درس بيست و چهارم صفحه ي 189

1- بيت پانزدهم   (هركسي را سيرتي بنهاده ام    .......)              

2- بيت پانزدهم                         

3- پيامبران براي ابلاغ پيام الهي آمده اند تا مردم را به خدا دعوت كنند و كاري جز اين ندارند. دوركردن بندگان از عبادت خدا و سخت گيري و تعصب كار پيامبران نيست.                                   

4- كرم و بخشش كردن بر بندگان  

5- به حضرت موسي هم وحي رسيد و هم حقايق عالم را ديد ( به بينش و يقين بالايي دست يافت)

6- بيت آخر .( هيچ آدابي و ترتيبي…    )

درس بيست و پنجم ص 193 

1- دل عصاره ي روح آميخته با عشق است .   

2- نويسنده در صفحه ي 192 سطر 17  (بار نيافتن در دل انسان و دست رد بر سينه ي او نهادن ) را علت مردود بودن شيطان مي داند .

3- حافظ شيرازي در غزلي مي فرمايد :

 دوش ديدم كه ملائك در ميخانه زدند    گل آدم بسرشتند و به پيمانه زدند...

پايان